Miniatura artykułu

Na Podkarpaciu rusza budowa zaplecza technicznego dla pociągów. To kolejny etap realizacji zadania związanego z budową systemu Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej. Umowę na prace projektowe i budowę hali wraz z układem torowym, w imieniu województwa podkarpackiego podpisali marszałek Władysław Ortyl oraz wicemarszałek Piotr Pilch.

Efektem podpisania umowy będzie wybudowanie hali technologicznej wraz układem torowym, stacją paliw i myjnią taboru kolejowego. Hala o długości około 140 metrów będzie wyposażona w niezbędne stanowiska do należytego utrzymania stanu technicznego i czystości pojazdów szynowych. Budynek zaplecza wraz z bocznicą kolejową zlokalizowany będzie w rejonie stacji Rzeszów-Staroniwa na obszarze o powierzchni blisko 4 ha. Wartość przedsięwzięcia opiewa na kwotę ponad 136 mln złotych, z czego dofinansowanie z Funduszy Europejskich wynosi około 50 procent. Dofinansowanie pochodzi z Centrum Unijnych Projektów Transportowych dla projektów współfinansowanych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Zadanie w systemie zaprojektuj i wybuduj, będzie realizowało konsorcjum firm: Inżynieria Rzeszów S.A. oraz Przedsiębiorstwo „AGAT” S.A. Hala zostanie oddana do użytku we wrześniu 2023 roku.

Marszałek Władysław Ortyl mówił, że to ważny moment dla Podkarpacia:

Podpisanie umowy na budowę zaplecza dla obsługi, dla remontów, dla napraw naszych pociągów jest bardzo ważnym momentem. Zmieniamy jakościowo podejście do tej sprawy, ale też spowodujemy, że będą znacznie zmniejszone koszty dla naszego przewoźnika, który używa naszych pojazdów szynowych. Dotychczas trzeba było jeździć do Nowego Sącza, do Bydgoszczy, czy do innych miejsc w Polsce, a to wydłużało czas remontu, napraw i dodatkowo generowało koszty. Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna ruszyła od pierwszego stycznia. Już w pierwszym kwartale przewiozła ponad siedemdziesiąt tysięcy pasażerów. Częste kursy pociągów, w godzinach szczytu powodują, że kolej jest dostępna i wiele osób z niej korzysta. Cieszymy się bardzo, że ten wynik osiągnęliśmy w czasie pandemii, trzeba mieć na uwadze także brak studentów, uczniów, co powoduje, że te wyniki byłyby znacznie lepsze w normalnych warunkach – powiedział marszałek.

Andrzej Bittel, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury zwrócił uwagę na inwestycje kolejowe, jakie dokonują się w ostatnich latach w naszym kraju i województwie:

Rząd Prawa i Sprawiedliwości realizuje największy program kolejowy od wielu lat. Siedemdziesiąt sześć miliardów złotych w tej perspektywie unijnej przeznaczamy na modernizację infrastruktury kolejowej. Kolejne miliardy to inwestycje w tabor, w utrzymanie linii kolejowych, w dworce. Warto o tym pamiętać, bo również Podkarpacie jest beneficjentem tych ogromnych środków. Około trzech miliardów złotych to są środki, które inwestujemy w kolej Podkarpacką po to, aby się łatwo komunikować z województwami ościennymi, z Warszawą, czy innymi ważnymi miejscami na mapie naszego kraju. Z kolei korzystają pasażerowie mieszkający na Podkarpaciu, ale też goście i turyści, którzy tutaj chętnie przyjeżdżają. W te inwestycje wpisuje się również Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna bo dostrzegamy to, że może ona w dużej mierze odpowiedzieć na wyzwania związane z klimatem i ekologią. Przejmując kierowców do pociągów możemy ten efekt ekologiczny uzyskać – mówił sekretarz stanu.

Ewa Leniart, wojewoda podkarpacki powiedziała, że to ważny projekt dla mieszkańców Rzeszowa:

Projekt Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej realizowany przez marszałka województwa we współpracy z szesnastoma jednostkami samorządu terytorialnego województwa jest niezwykle ważny nie tylko dla mieszkańców regionu, ale także dla mieszkańców Rzeszowa. Jest to projekt, który z całą pewnością przyniesie zmianę jakości życia dla naszych mieszkańców. To bardzo ważna inwestycja przekraczająca siedemset milionów złotych. Dzisiaj już wiemy, że cieszy się ona dużym zainteresowaniem mieszkańców naszego regionu, którzy z różnych kierunków, ze strony Strzyżowa, Przeworska, Dębicy, a wkrótce także z innych miast Podkarpacia, będą dojeżdżali do Rzeszowa - na studia, do szkoły, ale także do pracy. To inwestycja, która z całą pewnością podniesie jakość życia nas wszystkich. Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, który wiąże się z Podkarpacką Koleją Aglomeracyjną musimy jeszcze trochę rzeczy jednak zrealizować, także tych dotyczących samego miasta Rzeszowa. Bardzo ważną kwestią jest tworzenie centrów przesiadkowych, aby upłynnić ruch, komunikację w samym Rzeszowie. To jest wyzwanie, które mam nadzieję, w krótkim okresie czasu we współpracy z samorządami ościennymi uda się władzom samorządowym miasta Rzeszowa zrealizować. Dzisiaj wiemy, że takie przystanki, które w krótkim okresie czasu powstaną dla Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej przy Politechnice, czy przy strefie Dworzysko, będą z całą pewnością wykorzystywane także przez mieszkańców miasta. Trzeba zastanowić się, czy władze samorządowe miasta Rzeszowa nie są w stanie zapewnić tanich biletów, dla tych, którzy z tej komunikacji będą chcieli korzystać po to, aby ruch kołowy w mieście był zdecydowanie mniejszy – powiedziała wojewoda.

Marek Bajdak, pełniący funkcję prezydenta Miasta Rzeszów zapewniał, że miasto aktywnie włączy się w ten projekt:

Jesteśmy już w trakcie małej rewolucji jeśli chodzi transport publiczny wewnątrz miasta i aglomeracyjny. Bardzo się cieszę, że dziś zostanie podpisana umowa, w wyniku której zostanie przeprowadzona inwestycja o wartości stu trzydziestu sześciu milionów złotych i to tym bardziej, że wykonawcą jest firma z Podkarpacia. To zadanie wymusza integrację terenów wokółaglomeracyjnych z miastem, które jest stolicą tego regionu. Pragnę zapewnić, że Rzeszów włączy się do tej rewolucji i będzie jej aktywnym uczestnikiem – mówił.

Arnold Bresch, członek zarządu PKP PLK, dyr. ds. realizacji inwestycji również wskazywał na wagę tej inwestycji:

Umowa, która będzie dzisiaj realizowana zazębia się już z umową realizowaną już przez Polskie Linie Kolejowe. Podpisaliśmy umowę na budowę infrastruktury, po której będą jeździły pociągi Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej. Bardzo szybko przyzwyczajamy się do tych efektów. Krajowy Program Kolejowy to wiele projektów, z których spora część jest realizowana na terenie województwa podkarpackiego i przyzwyczailiśmy się już do widoków nowoczesnej stacji Rzeszów, która nie dawno została przebudowana, a kolejne stacje i przystanki będą realizowane w ramach projektu PKA, który to wart jest prawie trzysta milionów złotych, czyli gigantyczne pieniądze, które zasilą polską infrastrukturę. Cieszymy się, że powstanie to zaplecze, bo silne zaplecze dla przewoźnika to jest podstawa dobrze zorganizowanego transportu – powiedział.

Przedstawiciel wykonawcy Grzegorz Król, prezes zarządu Inżynieria Rzeszów opowiadał o technicznych aspektach przedsięwzięcia:

Dla nas jest to bardzo ważna inwestycja, ze względu na samą wartość i bardzo ciekawy projekt. To dość spora inwestycja jak na nasze warunki lokalne. Czas na wykonanie tego projektu to dwadzieścia dziewięć miesięcy, z czego około dziesięć miesięcy zakładamy na prace projektowe, pozostałe około dwadzieścia miesięcy to jest realizacja robót, gdzie głównym sercem będzie hala z wyposażeniem technicznym – powiedział.

Na chwilę  obecną na terenie Województwa Podkarpackiego brakuje zaplecza technicznego do obsługi i utrzymania taboru kolejowego do przewozów pasażerskich spełniającego wymogi wysoko zaawansowanych technologicznie pojazdów. Znaczna część czynności jest wykonywana poza terenem naszego województwa. Powoduje to konieczność dłuższego wyłączenia tych pojazdów z eksploatacji w celu przetransportowania ich do punktów napraw np. do Nowego Sącza, Bydgoszczy, Mińska Mazowieckiego, z czym wiążą się dodatkowe koszty.

Zaplecze techniczne umożliwi dokonywanie napraw i bieżącego  utrzymania pociągów przede wszystkim do obsługi składów Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej, a także pociągów regionalnych. Dzięki temu w naszym regionie powstanie jedyne na obecną chwilę o odpowiednim standardzie centrum utrzymaniowe, co zapewni znaczącą poprawę jakości świadczonych usług, obniży koszty eksploatacyjne i korzystnie wpłynie na poprawę ochronę środowiska. Z kolei budowa automatycznej myjni taborowej zapewni możliwość całorocznego mycia pojazdów a nie jak obecnie tylko poza sezonem niskich temperatur. Zagwarantuje też odpowiednie warunki do napełniania składów wodą oraz usuwania fekalii z instalacji pociągowych.

Obecnie Województwo posiada 37 pojazdów własnych, których wartość szacowana jest na około 445 milionów złotych. Podniesienie standardów obsługi pojazdów przełoży się na bezawaryjną i punktualną jazdę pociągów, bezpieczeństwo pasażerów jak również komfortową podróż w estetycznych oraz czystych wnętrzach.

Liczby mówią za siebie

Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna została uruchomiona z początkiem stycznia 2021 roku. Do końca marca bieżącego roku pociągi Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej na trzech liniach: Rzeszów-Dębica-Rzeszów, Rzeszów-Przeworsk-Rzeszów oraz Rzeszów-Strzyżów-Rzeszów, przewiozły w sumie ponad 70 tys. pasażerów.

• Rzeszów-Dębica-Rzeszów – 24, 0 tys. przewiezionych pasażerów.

• Rzeszów-Przeworsk-Rzeszów – 26, 8 tys. przewiezionych pasażerów.

• Rzeszów-Strzyżów-Rzeszów – 20, 8 tys. przewiezionych pasażerów.

Szacuje się, że po zakończeniu lockdown-u i po uruchomieniu szkół, uczelni, centrów handlowych i kultury, ilość pasażerów przewożonych składami Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej znacznie wzrośnie.

PKA to projekt kompleksowy

Na projekt związany z budową Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej składają się dwa główne komponenty. Pierwszy to zakup taboru wraz z budową zaplecza technicznego. Obejmuje on zakup 10 sztuk taboru, w tym 8 sztuk trójczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych, 2 sztuk dwuczłonowych spalinowych zespołów trakcyjnych oraz budowę wspomnianego już zaplecza technicznego w rejonie stacji Rzeszów-Staroniwa. Łączna wartość realizacji tego zadania to ponad 336 mln zł, z czego koszty zakupu 10 pojazdów szynowych to blisko 196 mln zł. Dofinansowanie z CUPT dla projektów współfinansowanych w ramach POIŚ wynosi 116,9 mln zł.

Kolejnym komponentem związanym z budową Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej jest budowa i modernizacja linii kolejowych oraz infrastruktury przystankowej. Obejmuje on budowę linii kolejowej do Portu Lotniczego Rzeszów - Jasionka, oraz budowę dodatkowych przystanków kolejowych, mijanek, obiektów inżynierskich oraz parkingów w systemie park and drive. Dodatkowo projekt obejmuje wprowadzenie biletu zintegrowanego wspólnie z ZTM Rzeszów oraz Spółką Przewozy Regionalne. 

Od 1 stycznia bieżącego roku w ramach projektu uruchomiono ruch pociągów PKA w relacji: Rzeszów-Dębica-Rzeszów, Rzeszów-Przeworsk-Rzeszów oraz w ograniczonym zakresie w relacji Rzeszów-Strzyżów-Rzeszów z powodu braku mijanek. Po zakończeniu prac związanych z elektryfikacją linii 71, które nastąpią z końcem 2021 roku zostaną uruchomione kolejne pociągi w relacji Rzeszów-Kolbuszowa-Rzeszów. Natomiast w 2023 roku, po wybudowaniu linii kolejowej do lotniska w Jasionce zostaną uruchomione relacje pociągów na linii Rzeszów-Jasionka-Rzeszów.

Łączna wartość realizacji tego etapu to kwota ponad 405 mln zł, z czego koszty budowy infrastruktury kolejowej to blisko 369 mln zł. Dofinansowanie z CUPT dla projektów współfinansowanych w ramach POIŚ wynosi 208 mln zł.

W projekcie biorą udział: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A, oraz 16 gmin z terenu województwa podkarpackiego: Gmina Miasto Rzeszów, Gmina Boguchwała, Gmina Czarna, Gmina Czudec, Gmina Miasto Dębica, Gmina Głogów Małopolski, Gmina Miasto Kolbuszowa, Gmina Krasne, Gmina Łańcut, Gmina Miasto Łańcut, Gmina Przeworsk, Gmina Miasto Przeworsk, Gmina Sędziszów Małopolski, Gmina Strzyżów,  Gmina Świlcza, Gmina Trzebownisko.

Bilet zintegrowany zmienia oblicze podróżowania

Ważną częścią realizacji projektu związanego z budową Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej jest wprowadzenie biletu zintegrowanego, dzięki któremu zostanie zunifikowany transport różnych operatorów świadczących usługi przewozów pasażerskich w obszarze funkcjonowania PKA. Zakupione pojazdy do obsługi Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej zostały wyposażone w nowoczesną technologię pozwalającą na wdrażanie nowoczesnych form biletu elektronicznego opartego na elektronicznych płatnościach. Integracja transportu publicznego w ramach budowy PKA zakłada wykorzystanie powszechnie stosowanych kart bankowych, transakcji zbliżeniowych, możliwości płacenia smartfonem, obsługi różnych taryf, realizacji transportu intermodalnego poprzez budowanie elementów Smart City i konwergencje usług poprzez wspólny nośnik w postaci karty elektronicznej, aplikacji na telefon, czy biletu wirtualnego w chmurze.

Porozumienie zawarte między Marszałkiem Województwa Podkarpackiego a Prezydentem Miasta Rzeszowa, w zakresie tworzenia wspólnych rozwiązań integrujących transport w mieście z transportem kolejowym w ramach wspólnego biletu elektronicznego, jest otwarte na współpracę z każdym podmiotem zainteresowanym rozwojem transportu intermodalnego. Przykładem takiej współpracy jest honorowanie karty miejskiej w ramach transportu kolejowego w ościennych strefach wokół Rzeszowa oraz integracja informacji pasażerskiej pojazdów kolejowych z informacją przystankową.

PKA to korzyści dla Rzeszowa

Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna to nowoczesne rozwiązanie transportowe, które przełoży się na zmniejszenie ruchu samochodowego w Rzeszowie. W trakcie opracowywania Studium Wykonalności z badań popytowych wynikało, że w pierwszym roku funkcjonowania PKA, zmniejszy się ilość wjeżdżających do Rzeszowa samochodów osobowych o około tysiąc dziennie.

Podkarpacka Kolej Aglomeracyjna nie tylko ograniczy ruch samochodów wjeżdżających do Rzeszowa, ale także zmniejszy ruch w samym mieście. Aktualnie trwają prace projektowe związane z budową nowych przystanków zwłaszcza na terenie miasta Rzeszowa, w lokalizacjach gdzie jest widoczny potencjał popytowy, m.in. Politechnika Rzeszowska, Galeria Rzeszów, SSE Dworzysko, os. Baranówka. Działania te pozwolą na zwiększenie dostępności kolei na terenie Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego niemalże w trybie tramwaju, co w naturalny sposób przełoży się na zmniejszenie ruchu samochodowego w mieście.

Ponadto budowa Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej wraz z integracją transportu nie tyko poprawi komfort podróżowania, ale także wpłynie korzystnie na środowisko, wytyczy nowe kierunki rozwoju urbanistycznego dla miasta Rzeszowa i otaczających go obszarów. Rzeszów wraz lotniskiem, dworcem kolejowym, szybką koleją, i budowaną infrastrukturą PKA, a także autostradą A4 oraz drogą szybkiego ruchu S19, staje się obecnie głównym węzłem logistycznym oraz intermodalnym w trójkącie międzynarodowym Polska, Ukraina, Słowacja.

Inwestycje nie zwalniają

W lutym bieżącego roku zostały podpisane dwie umowy związane z przebudową dworca kolejowego oraz budową rzeszowskiego centrum komunikacyjnego w rejonie placu dworcowego w Rzeszowie. Modernizacja dworca Rzeszów Główny to kolejne przedsięwzięcie PKP SA realizowane w ramach programu inwestycji dworcowych na lata 2016-2023. W ramach prac między innymi zostanie poddana renowacji elewacja budynku dworca. Inwestycja zakłada również budowę placu na poziomie -1, który będzie  pełnił funkcję łącznika między dworcem, parkingiem podziemnym i peronami. Bezpośrednią komunikację z parkingiem i placem zapewnią też pomieszczenia na poziomie -1, które zostaną gruntownie przebudowane. Koszt modernizacji dworca wyniesie 22,7 mln zł. Przebudowa będzie współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Termin zakończenia inwestycji planowany jest na I połowę 2023 roku.

Na budowę rzeszowskiego centrum komunikacyjnego składa się przebudowa placu dworcowego i budowa centrum przesiadkowego. Wartość tej części to 51,2 mln zł. W wyniku prac zostanie przebudowany plac Dworcowy przy ul. Grottgera oraz pętla autobusowa przy ul. Bardowskiego. Na placu przed dworcem kolejowym powstanie parking. W części podziemnej (-1) będzie parking dla samochodów osobowych (w tym zasilanych LPG). Przewidziano 110 miejsc postojowych, w tym m.in. miejsca dla taksówek, miejsca krótkiego postoju Kiss&Ride oraz miejsca postoju długoterminowego (w tym min. 7 miejsc dla osób niepełnosprawnych). Z części podziemnej na poziom „zero” będzie można dostać się windą lub schodami. Ponadto przebudowie ulegnie układ komunikacyjny w rejonie dworca. Na to zadanie złożą się m.in. rozbudowa ul. Grottgera, rozbudowa ul. Asnyka, przebudowa ul. Bardowskiego, budowa ronda na skrzyżowaniu ul. Asnyka z ul. Grottgera, w tym przebudowa chodników i oświetlenia.

Tekst: D. Kozik

Fot.: A. Magda

Wideo: M. Romankiewicz

Biuro Prasowe UMWP